Vooraf aangevinkte opties zijn keuzes die al voor een websitebezoeker of klant zijn geselecteerd. De persoon moet het vinkje zelf weghalen om de keuze te weigeren.
Dit wordt ook wel een opt-out genoemd. Omdat iemand niet actief voor de optie kiest, mogen vooraf aangevinkte vakjes niet worden gebruikt wanneer uitdrukkelijke toestemming of instemming nodig is.
Voor marketeers is dit bijvoorbeeld relevant bij nieuwsbrieven, reclame, telemarketing, cookies en extra betaalde opties tijdens het bestellen. De ACM noemt vooraf aangevinkte vakjes in deze situaties niet toegestaan. De klant moet de keuze zelf actief maken.
Simpel gezegd: geen vinkje namens de klant zetten. Laat iemand zelf bewust voor een optie kiezen.
Voorbeeld
Een klant bestelt een vliegticket. Tijdens het afrekenen is automatisch een reisverzekering van € 15 aangevinkt. De klant moet het vinkje verwijderen om de extra kosten te voorkomen. Dat is niet toegestaan. Voor een extra betaling moet de klant uitdrukkelijk instemmen. Is de optie toch automatisch toegevoegd, dan heeft de consument recht op terugbetaling.
Hetzelfde principe geldt bij toestemming voor cookies. Het Hof van Justitie van de Europese Unie heeft bepaald dat toestemming voor cookies niet rechtsgeldig wordt gegeven via een standaard aangevinkt vakje. De gebruiker moet zelf een actieve keuze maken.
Goed om te weten: een leeg vakje dat iemand zelf moet aanvinken heet een opt-in. Een vooraf aangevinkt vakje dat iemand moet uitzetten heet een opt-out. Wanneer actieve toestemming vereist is, is een opt-out niet voldoende.
